کتاب «رواندرمانی معنوی؛ نگاهی به سلامت روان از منظر اسلامی» به قلم رضا فرهادیان، بهعنوان پنجمین اثر از مجموعه «مبانی و اصول تعلیم و تربیت اسلامی در راستای نهادینهسازی ارزشها» منتشر شد. این کتاب در ۱۲۸ صفحه و توسط مؤسسه بوستان کتاب به چاپ رسیده است.
این اثر با رویکردی جامع، سلامت روان انسان را در پیوندی عمیق با معنویت، اخلاق و باورهای دینی بررسی میکند و تلاش دارد با تکیه بر آموزههای قرآنی، روایی و دیدگاههای عرفانی و فقهی، الگویی بومی و دینمحور برای رواندرمانی ارائه دهد. در این الگو، ایمان به خداوند، تزکیه نفس، صبر، شکرگزاری، دعا، خدمت به دیگران و تقویت ارتباط معنوی، از مهمترین ارکان سلامت روان معرفی میشوند.
نویسنده با نگاهی انتقادی به رویکردهای صرفاً مادیگرای روانشناسی معاصر، بر این نکته تأکید دارد که غفلت از بعد معنوی انسان، موجب ناکارآمدی بسیاری از روشهای درمانی میشود. از همینرو، در این کتاب راهکارهای کاربردی برای مواجهه با اضطراب، اندوه، خشم و برخی بیماریهای روانتنی (پسیکوسوماتیک) بر اساس تعالیم اسلامی ارائه شده است.
«رواندرمانی معنوی» در ده فصل تنظیم شده است. فصل نخست به تبیین نظام آفرینش و ابعاد شخصیت انسان از منظر قرآن و روایات میپردازد و اصول رشد شخصیت در مکتب اسلام را بررسی میکند. در فصل دوم، دستورالعملها و روشهای جامع رواندرمانی اسلامی با استناد به آیات، روایات و سیره معصومان(ع) تشریح شده است.
در فصول بعدی، مباحثی همچون جایگاه واقعی انسان در منظومه هستی، تفاوت رواندرمانی اسلامی با مکاتب مدرن، نقش ایمان در عبور از بحرانهای فردی و اجتماعی، و تأثیر ارزشهای فطری و الهی در درمان بیماریها و تقویت سلامت روان و جسم مورد توجه قرار گرفته است. همچنین به پدیده بیماریهای روانتنی و ارتباط آنها با فاصله گرفتن انسان از ارزشهای الهی اشاره شده است.
بخشهای پایانی کتاب به مباحثی نظیر مواجهه هوشمندانه با هجمههای رسانهای، نقش تحول در نگرش بهعنوان مقدمه تغییر رفتار، خودآگاهی، مراقبه و محاسبه نفس و در نهایت «سفر به درون» اختصاص دارد؛ جایی که نویسنده با استناد به احادیث نبوی، به خطرات اخلاقی و اجتماعی و راههای مصونیت از آنها میپردازد.
کتاب «رواندرمانی معنوی» را میتوان تلاشی علمی و مستند برای پیوند میان دانش رواندرمانی و معارف اسلامی دانست؛ اثری که میکوشد سلامت روان را در مسیر قرب الهی و خودسازی معنا کند.
